Wat is hoogbegaafdheid? Een blik op de zijnskant en meer...

Ik krijg vaak de vraag; 'wat is hoogbegaafdheid nu precies?' En vaak komt er dan iets achteraan van; 'die kinderen die redden zichzelf toch wel? Zij hebben toch geen hulp nodig?'

Om maar gelijk met de deur in huis te vallen; zij hebben net zo goed hulp nodig als elk ander kind die tegen uitdagingen aanloopt thuis of op school, het zijn ook zorgleerlingen zeg ik zo vaak.

Hoogbegaafdheid wordt vaak gezien als een kwestie van intelligentie: iemand met een hoog IQ die makkelijk dingen oppikt en uitblinkt op school of in het werk. Maar dit is slechts een klein deel van het verhaal. Hoogbegaafdheid is namelijk veel meer dan alleen het hebben van een hoog IQ. Tessa Kieboom, een bekende expert op het gebied van hoogbegaafdheid, benadrukt dit keer op keer. Zij pleit ervoor dat we niet alleen naar de cognitieve kant kijken, maar vooral ook aandacht besteden aan de zijnskant van hoogbegaafdheid.

De Zijnskant van Hoogbegaafdheid

De zijnskant van hoogbegaafdheid verwijst naar de manier waarop hoogbegaafden in het leven staan, hoe zij de wereld ervaren, en hoe zij hun emoties beleven. Tessa Kieboom legt uit dat deze kant vaak onderbelicht is, terwijl het juist een cruciale factor is in het begrijpen van hoogbegaafdheid.

Mensen die hoogbegaafd zijn, hebben vaak een intense beleving van de wereld om hen heen. Ze denken niet alleen snel, maar ook diep. Dit betekent dat ze onderwerpen grondig willen doorgronden en vaak grote vragen stellen over het leven, moraliteit, rechtvaardigheid, en het bestaan. Hierdoor voelen ze zich soms anders of onbegrepen, omdat hun manier van denken niet altijd strookt met die van hun leeftijdsgenoten of collega's.

Daarnaast is er vaak sprake van emotionele intensiteit. Hoogbegaafden voelen emoties intenser dan anderen en kunnen daardoor sneller overprikkeld raken. Waar iemand anders misschien schouders ophaalt bij onrecht of een wereldprobleem, kan een hoogbegaafde zich diep geraakt voelen. Deze sterke gevoeligheid komt voort uit hun scherpe bewustzijn en empathie, wat zowel een kracht als een uitdaging kan zijn.

Meer dan een IQ-cijfer

Vaak denken mensen bij hoogbegaafdheid aan een IQ-test, omdat dit gezien wordt als hét meetinstrument om hoogbegaafdheid vast te stellen. Een IQ van 130 of hoger wordt vaak beschouwd als een indicatie van hoogbegaafdheid, maar zoals Tessa Kieboom aangeeft, is het IQ-cijfer niet eens het belangrijkste. Hoogbegaafden worstelen niet altijd met de vraag hoe slim ben ik?, maar eerder met de vraag wat doe ik met mijn talenten? en hoe kan ik betekenis vinden in wat ik doe?

Natuurlijk is het goed om te weten dat iemand cognitief sterk is, maar om werkelijk te begrijpen hoe iemand in elkaar zit en wat hij of zij nodig heeft, is het essentieel om verder te kijken dan dat getal. De zijnskant is hierbij van groot belang, omdat juist daar vaak de moeilijkheden liggen waar hoogbegaafden tegenaan lopen. Het gaat om hoe ze zichzelf voelen, hoe ze omgaan met hun gevoelens, gedachten, en de verwachtingen van de wereld om hen heen.

Behoefte aan diepgang en zingeving

Een ander aspect van de zijnskant is de behoefte aan diepgang en zingeving. Hoogbegaafden hebben vaak een intense behoefte om dingen betekenis te geven en hun leven in te vullen op een manier die voor hen waardevol en zinvol is. Het volgen van een routine of oppervlakkige bezigheden kan voor hen als leeg en frustrerend worden ervaren. Ze hebben een diep verlangen naar authenticiteit, naar echte verbinding en naar het bijdragen aan iets groters dan henzelf.

Dit kan zich ook uiten in een creatieve of innovatieve geest. Veel hoogbegaafden willen niet alleen bestaande kennis reproduceren, maar ook nieuwe wegen verkennen en oplossingen bedenken voor complexe vraagstukken. Het is deze drang naar vernieuwing en hun gevoel voor rechtvaardigheid dat hen soms rebels maakt tegenover verwachtingen die hen beperken in hun denken en voelen.

Omgaan met de uitdagingen

Hoewel hoogbegaafdheid zeker mooie en krachtige eigenschappen met zich meebrengt, kent het ook uitdagingen. Hoogbegaafden kunnen worstelen met verveling, gebrek aan begrip vanuit hun omgeving, of zelfs met zichzelf. Ze hebben vaak moeite om aansluiting te vinden bij leeftijdsgenoten en kunnen zich eenzaam voelen. Hier liggen misdiagnoses op de loer. Daarnaast kunnen hun perfectionisme en kritische blik verlammend werken, waardoor ze moeite hebben om hun ideeën in daden om te zetten.

Een van de meest waardevolle inzichten van Tessa Kieboom is dat erkenning en begeleiding cruciaal zijn voor hoogbegaafden. Niet alleen in het onderwijs of op het werk, maar ook in de persoonlijke sfeer. Begrip voor hun unieke manier van denken en voelen kan hen helpen hun talenten optimaal te benutten, terwijl ze ook leren omgaan met de valkuilen van hun intensiteit. Dit is ook de reden dat psycho educatie zo helpend is voor hoogbegaafden. Ze leren zichzelf kennen, ze krijgen erkenning voor wie ze zijn en ze leren omgaan met de valkuilen van hoogbegaafdheid.

Conclusie

Hoogbegaafdheid is veel meer dan alleen een hoog IQ. Het is een unieke manier van zijn, met intense gevoelens, diepgaande gedachten en een sterke behoefte aan betekenis. De zijnskant van hoogbegaafdheid, zoals Tessa Kieboom benadrukt, is minstens zo belangrijk als de cognitieve kant. Door deze kant te begrijpen en te erkennen, kunnen we hoogbegaafden helpen om hun unieke kwaliteiten te omarmen en tegelijkertijd de uitdagingen die zij ervaren beter aan te pakken.

Het is een oproep om verder te kijken dan het getal van een IQ-test en de mens als geheel te zien. Want uiteindelijk is het niet het IQ dat het belangrijkst is, maar hoe iemand zich voelt en hoe diegene in het leven staat.