Onder de oppervlakte

In mijn vorige blog schreef ik over erkenning.

Ik eindigde met de vraag:

En wie ziet de mens die zich zo goed weet aan te passen?

Op dat blog kreeg ik veel reacties. Blijkbaar raakte het iets.

Sindsdien bleef ik nadenken over gesprekken van de afgelopen tijd. Met kinderen. Met jongeren. Met volwassenen. En steeds kwam hetzelfde terug.

Het verlangen om echt gezien te worden.

Niet vluchtig.

Niet tussen de drukte door.

Maar echt.

Soms vraag ik me af of we iets zijn kwijtgeraakt in hoe we met elkaar omgaan.

We spreken elkaar de hele dag. Appjes, afspraken, mails. Het scrollen op sociale media. Alles loopt door elkaar heen. Maar hoe sociaal zijn sociale media eigenlijk?

Ergens lijkt het echte contact schaarser te worden.

De rust om werkelijk te luisteren.

De tijd om stil te staan bij wat iemand bedoelt.

Of bij wat iemand juist niet zegt.

Want veel gesprekken gaan eigenlijk ergens anders over.

Achter boosheid zit soms verdriet.

Achter terugtrekken zit angst.

Achter aanpassen zit vaak een diep verlangen om erbij te horen.

Bij hoogbegaafde kinderen en volwassenen zie ik dat regelmatig terug.

Ze voelen veel.

Denken veel.

Zien veel.

Maar laten lang niet altijd zien wat er vanbinnen gebeurt. En ondertussen passen ze zich aan.

Aan school.

Aan verwachtingen.

Aan de omgeving.

Vaak al vanaf jonge leeftijd.

“Doe maar normaal, dan doe je al gek genoeg.”

Veel mensen kennen die zin nog precies.

Sommigen zijn er heel goed in geworden om zich aan te passen. Zo goed zelfs, dat bijna niemand nog ziet hoeveel energie het kost.

Totdat er iets begint te schuren.

In gesprekken hoor ik soms boosheid die al jaren vastzit. Vermoeidheid ook. Niet omdat iemand lastig wil zijn, maar omdat er zo lang geprobeerd is om iemand anders te worden dan wie hij eigenlijk is.

Ze moeten zoveel.

Presteren.

Aanpassen.

Voldoen.

Maar hoe vaak vragen we echt:

Wat heb jij nodig?

Niet meteen oplossingen zoeken.

Niet direct gedrag corrigeren.

Maar eerst kijken.

Wie zit hier voor me?

Ga letterlijk eens op je handen zitten voordat je met oplossingen komt. We zijn er zo gewend aan geraakt om alles direct te willen oplossen. Terwijl vertragen soms veel meer oplevert.

Neem ademruimte.

Laat stilte vallen.

In de stilte hoor je meestal het meest.

Hoogbegaafden merken het vaak onmiddellijk wanneer iemand niet echt aanwezig is. Een trucje werkt niet. Mooie woorden ook niet altijd. Ze voelen haarfijn aan of iemand oprecht luistert.

Misschien begint echt contact daar wel.

Niet bij antwoorden.

Maar bij aandacht.

Bij even blijven zitten wanneer iemand vastloopt.

Bij een stilte die niet meteen opgevuld hoeft te worden.

Bij nieuwsgierig durven blijven kijken, ook wanneer gedrag ingewikkeld wordt.

Veel van wat iemand laat zien is maar een klein deel van het verhaal.

Onder de oppervlakte gebeurt vaak het meest.

En soms verandert er iets wanneer iemand zich eindelijk gezien voelt. Niet groot of spectaculair. Eerder alsof er wat spanning wegvalt.

Alsof iemand even niet meer hoeft vol te houden.

Misschien hebben we daar meer van nodig.

Niet méér prikkels.

Niet nóg meer haast.

Maar wat meer menselijkheid.

Wat meer echte aandacht voor elkaar.

Zie de mens zoals hij nú is.

Niet alleen het gedrag.

Niet alleen de buitenkant.

Maar ook wat iemand al zo lang met zich meedraagt.

Soms hoeft niet alles meteen opgelost te worden.

Soms is het genoeg dat iemand merkt:

ik hoef me hier even niet anders voor te doen.

En misschien begint echt contact precies daar.